چشم انداز روابط دیپلماتیک کابل – مسکو با تقرر سفیر جدید افغانستان در روسیه

روابط تاریخی و دیرینه افغانستان و روسیه، یکی از پایه‌های ثابت، ریشه ‌‌دار و نیرومند دستگاه دیپلماسی

کوچی کاکای اشرف غنی رییس جمهور افغانستان سفیر اسبق افغانستان در روسیه

کوچی کاکای اشرف غنی رییس جمهور افغانستان سفیر اسبق افغانستان در روسیه

خانوادگی و منافع شخصی، چه انگیزه‌های دیگری وجود داشته است، اهمیتی ندارد؛ آنچه مهم است، آسیبی است که دیپلماسی منطقه‌ای و بین‌المللی افغانستان، از ناحیه نمایندگان ناآشنا با زبان دیپلماسی و سیاست و جامعه و فرهنگ و موقعیت استراتژیک آنها در معادلات بین‌المللی قدرت دیده است. 

این مهم در مورد روابط افغانستان و روسیه، از اهمیتی  مضاعف برخوردار است. روسیه هم به دلیل تأثیر بلامنازع آن کشور بر منطقه و جهان به‌ مثابه یک قطب اصلی قدرت در دنیایی دوقطبی و هم از جهت مناطق و حوزه‌های نفوذ آن که سراسر سرزمین‌های واقع‌شده در آن‌سوی‌ مرزهای شمالی و شمال‌ شرقی افغانستان را فراگرفته، همواره بر معادلات راهبردی و مناسبات سیاسی جاری و حاکم بر افغانستان، اثرگذار بوده است.

در این شکی نیست که افغانستان در ۱۷ سال گذشته، عرصه آزمون و خطای استراتژی‌های یکجانبه‌گرایانه و امپریالیستی ناتو و در رأس آن امریکا بوده است؛ اما این امر، هرگز مانع از اثرگذاری روسیه نشده است. نمونه بارز آن، تلاش‌هایی است که به رهبری مسکو در عرصه صلح و مهار تروریزم و مبارزه با مواد مخدر در افغانستان، جریان دارد. 

به‌همین دلیل،‌ کابل برای بهره‌گیری از قدرت، ظرفیت و فرصت‌هایی که روسیه در اختیار دارد، نیازمند دیپلمات‌های جوان، کاردان، مجرب، متخصص، تحصیل‌کرده و آگاه به شرایط سیاسی، فرهنگی و جامعه‌شناختی روسیه و حوزه‌ کشورهای روس‌زبان است؛ چیزی که بی‌تردید از عهده کاکاهای کهن‌سال برنمی‌آید.

به عنوان نمونه، موضع ناموجه، حساب‌نشده و تنش‌زای عبدالقیوم کوچی؛ کاکای رییس جمهور اشرف‌غنی و سفیر افغانستان در مسکو در خصوص لزوم عذرخواهی روسیه از افغانستان که واکنش تند و شدید دیپلمات‌های روس را برانگیخت، نشان داد که او و سلف‌اش که کاکای حامد کرزی بود، نمی‌توانند از منافع و مصالح افغانستان در روسیه نمایندگی و از آن‌ها مسؤولانه پاسداری کنند.

اینک‌ اما با تصمیم تحسین‌برانگیز و قابل ستایش دستگاه دیپلماسی افغانستان و منظوری مسؤولانه رییس جمهور اشرف‌غنی مبنی بر انتصاب دانشمند فرزانه، دیپلمات خبیر و خبره و خردمند و فعال فرهنگی آگاه به آداب و سنت‌ها و رسوم و ارزش‌های حاکم بر جوامع روس‌زبان داکتر لطیف بهاند، عصر سیطره انحصاری کاکاها به‌سر آمده و انتظار می‌رود که دیپلماسی افغانستان در قبال روسیه، در مسیر درست و جایگاه شایسته خود قرار بگیرد.

داکتر لطیف بهاند، یک شخصیت شاخص علمی دارای تحصیلات عالی است که همزمان، بر زبان و فرهنگ روسی، تسلطی کم‌مانند دارد. داکتر بهاند، پیشتر در سمت‌های مهمی چون اتشه فرهنگی سفارت افغانستان در روسیه کار کرده و همچنین مستشاری سفارت افغانستان در اوکراین را در کارنامه خود دارد.

او در عین حال، مؤلف و مترجم ده‌‌ها عنوان کتاب است. تسلط تخصصی وی بر زبان و ادبیات روسی، به داکتر بهاند به عنوان عضوی ارزشمند از خانواده کوچک چهره‌‌های فرهنگی و سیاسی افغان‌تبار، امکان داده است تا آثار ادبی نویسندگان فاخر و نامدار روسیه چون لئون تولستوی را به فارسی دری و پشتو برگرداند و به این ترتیب، خدمت ماندگاری به مشتاقان ادبیات داستانی بی‌بدیل روسیه قرن ۲۰ در افغانستان انجام دهد.

داکتر لطیف بهاند همچنین پیش از انتصاب به عنوان سفیر کبیر افغانستان در روسیه، در سمت رییس سوم وزارت امور خارجه کار می‌کرد و از منظر آشنایی با اصول و بنیادهای استراتژیک سیاست خارجی افغانستان هم چهره‌ای شایسته به حساب می آید.

با این حساب، انتظار می ‌رود با انتصاب او به عنوان سفیر کبیر و نماینده دیپلماتیک افغانستان در روسیه، مناسبات دیرپا و ریشه‌دار دو کشور، فصل تازه‌ای از شکوه و شکوفایی و پیشرفت و پویایی را تجربه کند و روابط دو کشور، در مسیری درست و مبتنی بر منافع مشروع دوطرف قرار بگیرد.

با حضور دیپلمات دانشمندی چون آقای بهاند همچنین کابل می‌تواند از پتانسیل‌های نیرومند و غیرقابل جایگزین مسکو در روند صلح، ایجاد ثبات، مبارزه با تروریزم، امنیت مرزی و همکاری‌های منطقه‌ای با استفاده از یک دیپلماسی معقول، جامع و چندجانبه‌گرا به‌خوبی و در مسیری مؤثر و مثبت، بهره‌ بگیرد.  

نویسنده :محمد مهدی نوری

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme